ในเดือนนี้ สำนักข่าวภาษาอังกฤษในไทยและต่างประเทศหลายสำนัก ได้เผยแพร่การศึกษาที่บ่งชี้ว่าเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงในประเทศลุ่มน้ำโขงตอนบนเป็นต้นเหตุที่ทำให้เกิดภาวะภัยแล้งและปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ที่กลุ่มประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่างกำลังเผชิญ
Thai Enquirer เองได้รายงานไปก่อนหน้านี้ว่า “การศึกษาหนึ่งพบว่า ภาวะภัยแล้งที่แทบจะเลวร้ายที่สุดในรอบ 40 ปีที่ประเทศไทยกำลังเผชิญ สาเหตุมาจากความตั้งใจของรัฐบาลจีนที่ต้องการกักเก็บน้ำโขง”
สำนักข่าว Reuters และ the New York Times ได้รายงานเรื่องนี้เช่นกัน
ปัญหาที่การศึกษาชูขึ้นมานั้นน่าสนใจและมีความหลากหลาย จำนวนไม่น้อยเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาและเส้นทางที่ประเทศไทยต้องเลือกเพื่อปกป้องความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนและสิ่งแวดล้อม
แต่ทว่าการศึกษาที่ออกมามากมายในขณะนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่
ปีที่แล้ว รายงานจากสำนักข่าวอย่าง Reuters ได้สันนิษฐานว่าเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงในประเทศจีนจะส่งผลให้ประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านประสบกับปัญหาภัยแล้ง
สื่อไทย
ในทางกลับกัน ไม่มีรายงานบทวิเคราะห์ บทวิจารณ์ หรือความกังวลใดๆ ให้เห็นเลยบนสื่อไทย หากจะมีให้เห็นก็แต่บทความที่ยกย่องรัฐบาลประยุทธ์และประเทศจีน
สำนักข่าวเดลินิวส์รายงานเมื่อเดือนมกราคมว่า “จีนปล่อยน้ำลงแม่น้ำล้านช้างเพิ่มเป็น 1,000 ลบ.ม.ต่อวินาที หลังนายกฯ ไทยส่ง “ดอน” หารือจีนแก้ปัญหาภัยแล้งในลุ่มแม่น้ำโขง”
ด้านเนชั่นพาดหัวข่าวในเดือนมีนาคมว่า “”จีน” เพิ่มการปล่อยน้ำอีกรอบช่วย”ไทย”แก้ภัยแล้ง”
ด้านเมเนเจอร์ออนไลน์พาดหัวเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ว่า “ข่าวดี! จีนจะปล่อยน้ำจากเขื่อนแม่น้ำโขงเพิ่ม ช่วยไทยและเพื่อนบ้านอื่นๆ สู้ภัยแล้ง”
ขัดกับความจริง
การพาดหัวข่าวแบบนี้ แม้จะน่าหัวเราะ แสดงถึงความละเลยต่อหน้าที่สื่อและบิดเบือนความจริงที่ผู้อ่านควรที่จะรับรู้ 2 ประการด้วยกัน
ประการแรกคือ ภาวะภัยแล้งตั้งแต่ต้นปีนั้นไม่ดีขึ้นแม้จีนจะปล่อยน้ำมา แต่กลับแย่ลงกว่าเดิม ภาคอีสานของไทยกำลังเผชิญภัยหนักที่สุดในรอบ 40 ปี และผลกระทบต่อเศรษฐกิจจากปัญหานี้ก็ไม่ควรถูกประเมินต่ำจนเกินไป
ประการที่สอง ขณะนี้เป็นเวลาที่ความสัมพันธ์ไทย-จีนควรได้รับการพิจารณามากที่สุด บทบาทของจีนที่มีต่อการระบาดของไวรัสโคโรนาไม่ว่าจะเป็นการปิดบังในช่วงต้นของการระบาด และการกดดันองค์กร WHO นั้นหมายความว่าจีนจะต้องออกมาพิสูจน์ความน่าเชื่อถือตัวเอง ไม่ใช่ได้รับความเชื่อมั่นจากเราโดยที่ไม่ต้องพิสูจน์ตัวเองใดๆ
ทว่าสื่อไทยแนวหน้าดูเหมือนจะไม่สามารถวิจารณ์รัฐบาลจีนอย่างเป็นเหตุเป็นผลได้ พาลให้ชวนคิดว่า อำนาจแฝงของจีนได้กลืนกินสื่อไทยไปแล้วหรือยัง
ผู้เขียน Cod Satrusayang
ผู้แปล Salisa Traipipitsiriwat
